Urządzenia przeciwwybuchowe służą do ochrony systemów wentylacyjnych przed długotrwałymi falami uderzeniowymi. Urządzenia te automatycznie, pod wpływem fali uderzeniowej, zasłaniają szyby wentylacyjne, zapewniając niezawodną ochronę przed wnikaniem fali uderzeniowej do schronu i zapobiegając uszkodzeniu wewnętrznych systemów podtrzymywania życia.
Termin „urządzenia przeciwwybuchowe” odnosi się do kratek ochronnych (takich jak UZR, MZR lub ich odpowiedników, które każdy producent nazywa na swój sposób), a także do puszki montażowej do montażu kratki. Puszka może być przeznaczona do montażu na czerpni powietrza, w ścianie lub bezpośrednio w kanale wentylacyjnym.